Nieuws
5 dagen geleden geplaatst
Tekst Sjoerd Mouissie

De droom spat uiteen

De politiek is een hard vak: één leugen(tje), en je moet vertrekken. Verder zorgt het referendum voor hoofdpijn bij het kabinet.

20180213_170950(0)-01.jpeg

Een keihard vak

De politiek is een keihard vak. Dat bleek deze week maar weer, toen Halbe Zijlstra moest opstappen als minister van Buitenlandse Zaken. 'Dat was het, elf jaar politiek. Ik ga thuis een wijntje drinken met mijn vrouw', zei hij toen ik mijn mobieltje pakte om de foto hierboven te maken. Zijlstra had hier elf jaar keihard voor gewerkt; het ministerschap was zijn droombaan. En in 36 uur was alles voorbij.

Wat was er gebeurd? In 2016 hield Zijlstra deze toespraak voor het ledencongres van de VVD:

Zijlstra - toen nog geen minister, maar 'gewoon' fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer - vertelt dat hij in 2006 een bezoek bracht aan het buitenhuis van de Russische president Vladimir Poetin. Daar had hij Poetin horen spreken over zijn verlangen naar een 'Groot-Rusland'. Dat betekende, althans volgens Zijlstra, dat Rusland eigenlijk een paar landen in de omgeving zou willen binnenvallen en annexeren.

Verslaggever Natalie Righton van de Volkskrant vond het maar een raar verhaal. Dit werd bevestigd door medewerkers van Shell, waar Zijlstra in 2006 voor werkte. Volgens hen had Zijlstra écht niet de positie om samen met Shell-topman Jeroen van der Veer in één ruimte te zijn, laat staan samen met Poetin. Na maanden aandringen bij - inmiddels - minister Zijlstra kreeg ze een interview. Daarin erkende hij direct dat hij het verhaal 'geleend' had van een anonieme bron. In andere woorden: het was gelogen.

Dat leidde tot de volgende publicatie, maandagochtend:

Den Haag was direct in rep en roer. Hoe kon de minister dit overleven? De VVD en de andere coalitiepartijen CDA, D66 en ChristenUnie verdedigden de minister. Het verhaal was 'geleend' om de bron te beschermen, en bovendien klopte de inhoud: Rusland heeft altijd een oogje op uitbreiding van het land.

Maar toen deed Zijlstra iets stoms: hij zei tegen persbureau ANP dat zijn geheime bron aan de Volkskrant had laten weten dat zijn verhaal alsnog klopte. En dat had hij niet moeten doen. Want die bron - voormalig Shell-baas Jeroen van der Veer - had juist tegen de krant gezegd dat Poetin zijn uitspraken alleen historisch, en niet 'agressief' bedoelde. Door de uitspraken van Zijlstra moest de Volkskrant wel opnieuw publiceren:

Hierna ging het snel. Zijlstra en zijn partij, de VVD, beseften dat zijn positie hierdoor onhoudbaar geworden was. Na wat ruzie tussen verschillende media (De Telegraaf verdedigde Zijlstra met hand en tand, de Volkskrant verdedigde de eigen verhalen, NRC schreef dat het AD de leugen ook eerder had ontmaskerd en het AD schreef juist dat een journalist van NRC het eerder had gehoord, het ministerie lekte selectief wat e-mails van de 'geheime' bron) ...

... trok Zijlstra zijn conclusie. Met een snik in de stem nam hij afscheid van zijn baan, en daarmee van de politiek:

Het liet niemand onberoerd, ook de schrijfster van het onthullende interview niet. Zij werkt alweer aan een grote reconstructie, die morgenochtend verschijnt.

Referendumhoofdpijn

Een van de meest omstreden maatregelen van dit kabinet is het intrekken van het referendum. Een waar hoofdpijndossier, vooral voor D66. Het referendum - de ultieme vorm van democratie waarbij het volk direct invloed heeft op beslissingen - was lang het kroonjuweel van de partij. Maar in de onderhandelingen over een nieuw kabinet is juist besloten het referendum af te schaffen. VVD, CDA en ChristenUnie waren al nooit fan van simpel 'ja of nee' zeggen over ingewikkelde onderwerpen.

Zo gezegd, zo gedaan. Eén klein detail: de minister die het referendum de nek moet omdraaien, is Kajsa Ollongren. Zij is minister van Binnenlandse Zaken en... D66-prominent. Dat leverde harde taferelen op tijdens het Kamerdebat, gisteravond. Zoals de inbreng van PVV'er Martin 'ik heb speciaal mijn begrafenispak aangetrokken' Bosma:

De oppositie was dus laaiend, en had beet. Want als een wet eenmaal is aangenomen, kan er een referendum over gehouden worden. Dus óók over de wet die het referendum afschaft, is de redenering. Het werd voer voor juristen.

Volgens Ollongren was er genoeg juridisch advies gegeven, de Raad van State (hoogste adviesorgaan) is het met het kabinet eens. Dus ja... Maar de oppositie liet niet los. Het debat werd meerdere keren geschorst voor overleg. Uiteindelijk 'braken' coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Er moet meer juridisch advies komen. Waarschijnlijk wordt dat een advies over het advies van de Raad van State over de wet - voor wie het nog kan volgen. Uiteindelijk was het debat laat op de avond klaar.

Dinsdag gaat het circus verder. Dan moet het extra juridisch advies er liggen en wordt er 's avonds verder gedebatteerd. Hoe dat afloopt, lees je waarschijnlijk volgende week. Of niet, want met het referendum weet je het maar nooit.

'Stel me geen sportvraag'

Op de valreep komt deze hilarische video binnen, van Telegraaf-collega Jorn Jonker. In de wekelijkse ministerraad heeft premier Mark Rutte schaatster Esmee Visser gebeld, nadat ze goud won op de Olypmische Spelen. Rutte zette haar op de speaker en het kabinet heeft even voor haar geklapt.

Maar na de ministerraad weet minister Eric Wiebes (Economische Zaken) nergens vanaf:

Sjoerd Mouissie
Vakmens Politiek

Dag6 brengt dagelijks nieuws, achtergronden en verhalen gemaakt door mensen die geloven. In god en in de wereld.

Meer lezen? Maak een login aan en mis niets.